Gezondheidsrisico's van asbest

Aan het eind van de negentiende eeuw werd er voor het eerst in Duitse en Engelse onderzoeksverslagen geschreven over een mogelijk schadelijk effect van asbest op de gezondheid.

Met name in Engeland deed men verder onderzoek en dit leidde in 1931 in Engeland tot een officiële erkenning van asbestose (een vorm van ’stoflongen’) als beroepsziekte. In Nederland werd er pas zo’n 40 jaar later door de overheid actie ondernomen om structureel de gevaren van asbest te gaan bestrijden.

Er bestaat nauwelijks een gezondheidsrisico als je eenmalig met asbestvezels in aanraking komt. Maar bij langdurige blootstelling is asbest wel erg gevaarlijk, ongeacht de soort asbest waar het om gaat. Daarom gebruiken mensen die beroepsmatig vaak met asbest te maken hebben, zoals inventariseerders of verwijderaars, altijd beschermende kleding, de zogenoemde maanpakken.

In huis en op het werk

Als u in of om het huis hechtgebonden asbest aantreft dat niet beschadigd of verweerd is, kunt u het beter laten zitten. Zolang u het asbest niet breekt, schuurt, er in boort of op een andere manier bewerkt komen er geen asbestvezels vrij. Als u asbest wilt verwijderen moet u altijd contact opnemen met uw gemeente.

Bij sommige beroepen kunt u incidenteel in aanraking komen met asbest. Grote voorzichtigheid is dan belangrijk. Ook hier geldt, dat het asbest niet beschadigd mag worden. U mag bijna nooit het asbest zelf verwijderen.

Doden

Vroegerwerd erniet zo zorgvuldig met asbestrisico's omgesprongen. Daarom zullen er volgens recent onderzoek tot 2028 in totaal zo'n 13.000 mensen dodelijke asbestkanker krijgen. De piek, ongeveer 500 doden per jaar, zal hierbij rond 2017 optreden.

Ziekten

Langdurige inademing van asbest kan verschillende ziekten veroorzaken, die soms pas na tientallen jaren merkbaar worden. Deze ziekten komen daarom vooral voor bij mensen die vanwege hun beroep vaak te maken hebben met asbest.

• Longkanker. Hoe langer men asbestvezels heeft ingeademd, hoe groter de kans is op longkanker. Vaak pas na tien jaar of langer wordt deze longkanker ontdekt. Vooral roken verhoogt het risico.
• Longvlies- en buikvlieskanker, ofwel mesothelioom. Deze vorm van kanker wordt bijna altijd veroorzaakt door asbest. Mesothelioom komt minder vaak voor, en wordt vaak pas 30 jaar of langer na blootstelling aan asbestvezels ontdekt.
• Stoflongen, ofwel asbestose. De kans op asbestose wordt groter naarmate de concentratie asbestvezels hoger was, en men er langer aan is blootgesteld.
• Verscheidene andere asbestgerelateerde ziekten.

Slachtoffers van asbestziekten kunnen voor een voorschot op een mogelijke vergoeding een beroep doen op de staat. Informatie hierover verstrekt het Instituut asbestslachtoffer.

Het gevaar

Onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van asbest leidt al snel tot de conclusie dat het inademen van asbestvezels de belangrijkste oorzaak tot de problemen vormt. Asbestvezels zijn erg klein, licht en zweven, net als veel andere stofdeeltjes, in de lucht. Bij het inademen kunnen er dus asbestvezels in de longen komen. De hoeveelheid asbestvezels in de lucht verschild nogal. Dit is natuurlijk afhankelijk van mogelijke bronnen, waar de vezels vandaan kunnen komen.